Uitgaven Jos Cuijpers

Bij de uitbreiding van de Lithse Ham nabij het Brabantse dorp Kessel in november 1976 vonden lokale archeologen bij toeval diverse bewerkte stenen. Al snel bleek het te gaan om stenen uit de Romeinse tijd en werden er allerlei andere interessante vondsten gedaan. Aanvankelijk had de professionele archeologische gemeenschap weinig aandacht voor de stenen en bleef de betekenis ervan onduidelijk. Sommigen meenden dat er een schip gezonken was dat de stenen vervoerde. Anderen dachten dat het om restanten van de tempel van Empel ging. Enkele van de fraaist bewerkte stenen werden tentoongesteld in het Noordbrabants Museum in ‘s-Hertogenbosch, de rest werd van de ene plek naar de andere gesleept. Pas in 2004 kwam prof. dr. Nico Roymans, na jarenlange studie, tot de slotsom dat de stenen afkomstig waren van een van de grootste Romeinse tempels van noordwest Europa, de tempel van Kessel.
Deze tempel moet gestaan hebben in een belangrijke handelsnederzetting, die strategisch gelegen was bij het punt waar destijds de Waal in de Maas stroomde. De tempelstenen werden later in de Romeinse tijd gebruikt voor de bouw van een militaire versterking. De relatie met andere Romeinse nabijgelegen nederzettingen, zoals bij Alem, Rossum en Moordhuizen, is nog steeds onderwerp van discussie onder archeologen. In 2024 werden de tempelstenen, die al die jaren opgeslagen waren, door de gemeente Oss in samenwerking met de Heemkundekring Maasdorpen Lith verwerkt in een opstelling op het Kerkplein in Maren-Kessel, waar ze nog steeds te bewonderen zijn.

Dr. ir. Jos Cuijpers en prof. dr. Nico Roymans
Het door Jos Cuijpers geschreven boek ‘De omzwervingen van de Romeinse tempelstenen uit Kessel’ is in beperkte oplage verkrijgbaar voor 25,- euro excl. verpakkings- en verzwendkosten.
Aanvragen kan via het secretariaat: secretariaat@heemkundekringlith.nl